W skrócie
Czym jest ulga B+R, kto może z niej skorzystać, jakie koszty się kwalifikują i ile realnie można zaoszczędzić. Praktyczny przewodnik.
Ulga badawczo-rozwojowa
Ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R) to funkcjonująca od 8 lat zachęta dla przedsiębiorców do wprowadzania innowacji w swoich przedsiębiorstwach. Poniższy artykuł ma na celu przybliżenie, co kryje się za terminem działalności badawczo-rozwojowej oraz jakie kroki powinien podjąć przedsiębiorca celem skorzystania z tytułowej ulgi.
Ulga (nie) tylko dla wybranych
Na rynku funkcjonuje wiele podmiotów, które pomimo prowadzenia działalności wpisującej się w definicję działalności badawczo-rozwojowej nie jest świadoma możliwości skorzystania z omawianej preferencji podatkowej. Wielu przedsiębiorców identyfikuje bowiem działalność badawczo-rozwojową jako zaawansowane procesy prowadzone w specjalistycznych ośrodkach badawczych. Założenie to jest błędne, a powodem jest nieumiejętne zidentyfikowanie obszarów działalności, w których można odnaleźć działania wpisujące się we wskazaną niżej definicję działalności badawczo-rozwojowej.
Pocieszającym jest jednak, iż świadomość istnienia ulgi wśród przedsiębiorców stale rośnie. Świadczy o tym fakt, że w 2020 roku liczba firm, które wykorzystały ulgę na prace badawczo-rozwojowe wzrosła o prawie 28% względem roku 2019. Dzięki uldze podatnicy CIT za 2020 rok odliczyli od podstawy opodatkowania 3.133.000.000,00 zł, a podatnicy PIT 503.000.000,00 zł.
Istota ulgi
Zastosowanie ulgi niejednokrotnie prowadzi do osiągnięcia bardzo dużych korzyści finansowych. Jej istota sprowadza się do możliwości odliczenia kosztów ponoszonych na działalność badawczo – rozwojową od podstawy opodatkowania. Ten sam koszt można więc wykorzystać dwukrotnie: w pierwszej kolejności jako koszt uzyskania przychodu, natomiast w drugiej kolejności poprzez odpisanie 100% lub 200% tego samego wydatku od podstawy opodatkowania, istotnie pomniejszając przy tym wysokość zobowiązania podatkowego.
Działalność badawczo-rozwojowa
Za działalność badawczo-rozwojową należy uznać działalność, która:
-
obejmuje badania naukowe lub prace rozwojowe
-
ma twórczy charakter
-
jest systematyczna
-
ma na celu zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystania jej do tworzenia nowych zastosowań.
Pojęcia „badań naukowych” oraz „prac rozwojowych” na potrzeby ww. ulgi zostały zdefiniowane przez ustawodawcę w następujący sposób:
-
Badania naukowe obejmują:
-
badania podstawowe – rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
-
badania aplikacyjne – rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności.
-
-
Prace rozwojowe to działalność obejmująca nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Przykłady możliwego wykorzystania ulgi
Po lekturze ww. definicji działalności badawczo-rozwojowej nie powinno budzić wątpliwości, iż jest ona rozumiana w dość szeroki sposób. Nie musi dotyczyć zaawansowanych i rozbudowanych projektów, natomiast można ją odnaleźć w bardzo wielu firmach, które decydują się na wprowadzanie pewnych ulepszeń i usprawnień w ramach prowadzonej działalności. W najnowszych interpretacjach indywidualnych Krajowej Informacji Skarbowej potwierdzono możliwość skorzystania z ulgi między innymi:
-
przedsiębiorcy produkującemu tekturę falistą, prowadzącemu działalność B+R w zakresie testowania nowych surowców, tworzeniu nowych receptur, opracowywaniu nowych narzędzi i form oraz technologii ich wytwarzania, ulepszaniu istniejących technologii, projektowaniu nowych układów graficznych;
-
firmie zajmującej się obróbką metali i tworzyw sztucznych, tworzącej wyroby na indywidualne zlecenie klientów oraz projektującej oraz wprowadzającej ulepszenia do dotychczasowych produktów;
-
firmie produkującej meble, opracowującej nowe rozwiązania wprowadzane do sprzedawanych produktów oraz poprawiającej funkcjonalność już oferowanych rozwiązań;
-
przedsiębiorcy zajmującego się tworzeniem nowych gier planszowych i udoskonalaniem już istniejących;
-
firmie wytwarzającej maszyny produkcyjne na indywidualne zamówienia klientów;
-
firmie informatycznej zajmującej się tworzeniem nowych programów komputerowych.
Podsumowując – należałoby uznać, że większość firm tworzących nowe produkty/usługi lub ulepszające dotychczasowe albo też usprawniające procesy zachodzące w firmie, może skorzystać z omawianej ulgi. Biorąc natomiast pod uwagę, iż większość przedsiębiorstw w obecnej sytuacji rynkowej opracowuje nowe rozwiązania/produkty/usługi celem prześcignięcia rosnącej konkurencji – potencjał do skorzystania z ulgi jest olbrzymi.
Koszty kwalifikowane
Koszty kwalifikowane to koszty ponoszone w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, których wysokość bezpośrednio przekłada się na wysokość zwolnienia podatkowego. Do kosztów kwalifikujących się do objęcia ulgą B+R ustawodawca pozwala zaliczyć:
-
koszty pracownicze związane stricte z realizacją działalności badawczo-rozwojowej;
-
koszty nabycia materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową;
-
nabycie niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego bezpośrednio w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności naczyń i przyborów laboratoryjnych oraz urządzeń pomiarowych;
-
ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez podmiot będący jednostką naukową, a także nabycie od takiego podmiotu wyników prowadzonych przez niego badań naukowych, na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej;
-
odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
-
nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
-
koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
Wysokość odliczenia
Wysokość odliczenia kosztów kwalifikowanych od podstawy opodatkowania wynosi co do zasady:
-
200% kosztów pracowniczych (wynagrodzenia z umowy o pracę, umowy zlecenie oraz umowy o dzieło – wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne);
-
100% pozostałych kosztów działalności B+R o których mowa powyżej.
Jak łatwo zauważyć, w przypadku kosztów pracowniczych ulga jest szczególnie efektywna, pozwala bowiem ten sam wydatek rozliczyć de facto trzykrotnie – raz w kosztach uzyskania przychodów, a następnie poprzez odliczenie 200% tego wydatku od podstawy opodatkowania.
Wysokość potencjalnych korzyści – przykład
Metal Sp. z o.o. posiadająca status mikro przedsiębiorcy prowadzi działalność w zakresie obróbki metali. Głównym przedmiotem jej działalności jest tworzenie części oraz narzędzi dla branży produkcyjnej – pod indywidualne zamówienia klientów. Działalność ta ma charakter systematyczny i twórczy – spółka tworzy produkty nie występujące w obrocie gospodarczym, na podstawie stworzonej przez siebie dokumentacji projektowej. W ciągu roku spółka poniosła następujące koszty kwalifikowane:
-
300.000 – zatrudnienie 3 pracowników;
-
600.000 – nabycie materiałów i surowców;
-
50.000 – odpisy amortyzacyjne;
-
10.000 – nabycie sprzętu nie będącego środkiem trwałym.
Zakładając, iż spółka poniosła ww. koszty w całości na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej, w ciągu roku podatkowego zaoszczędzi na podatkach 239.000,00 zł.
Wysokość odliczenia od podstawy opodatkowania stanowi iloczyn kosztu kwalifikowanego, procentu możliwego odliczenia kosztu oraz stawki podatku dochodowego. W przypadku kosztów pracowniczych, na potrzeby ustalenia ulgi należy wykonać następujące działanie:
300.000 x 200% x 19% = 114.000
Jak widać na powyższym przykładzie, w niewielkiej firmie, przy stosunkowo niedużych kosztach kwalifikowanych, oszczędność podatkowa jest znaczna. Korzyści rosną wraz ze wzrostem kosztów, tym samym w większych firmach mogą one sięgać wielu milionów złotych.
Jakie kroki podjąć celem skorzystania z Ulgi B+R?
Procedurę skorzystania z ulgi ująć można obrazowo w następujący sposób:
-
Identyfikacja działalności B+R.
-
Identyfikacja kosztów kwalifikowanych.
-
Przygotowanie dokumentacji.
-
Rozliczenie ulgi w zeznaniu rocznym.
Ponadto, w celu zabezpieczenia interesów klienta zawsze zalecane jest wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie możliwości korzystania z ulgi B+R.
W czym możemy pomóc?
W zakresie ulgi B+R przeprowadzamy Klientów przez cały etap jej wdrożenia, tj:
-
Dokonujemy audytu działalności i oceniamy potencjał do wykorzystania ulgi.
-
Występujemy z wnioskiem do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w celu uzyskania interpretacji indywidualnej.
-
Przygotowujemy dokumentację niezbędną do rozliczenia ulgi.
-
Szkolimy pracowników oraz kierownictwo firmy w zakresie dokumentowania i rozliczania ulgi.
-
Wspieramy w sporządzeniu rocznego zeznania podatkowego.
-
Reprezentujemy w postępowaniach kontrolnych.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Kto może skorzystać z ulgi badawczo-rozwojowej?
Z ulgi badawczo-rozwojowej może skorzystać przedsiębiorca rozliczający PIT lub CIT, niezależnie od wielkości firmy. Warunkiem jest prowadzenie działalności B+R, czyli działań twórczych, systematycznych i ukierunkowanych na tworzenie lub ulepszanie produktów, usług albo procesów.
Czy ulga B+R jest tylko dla firm technologicznych i laboratoriów?
Nie. Ulga B+R jest dla wszystkich firm, które opracowują nowe rozwiązania, testują ulepszenia i poprawiają procesy, również na poziomie wewnętrznym.
Jakie działania mogą być uznane za działalność badawczo-rozwojową?
Za działalność B+R można uznać m.in. projektowanie nowych produktów, ulepszanie istniejących rozwiązań, testowanie nowych surowców, opracowywanie technologii, tworzenie oprogramowania czy realizację indywidualnych projektów dla klientów. Działania te powinny mieć twórczy i systematyczny charakter.
Jakie koszty można odliczyć w ramach ulgi B+R?
W ramach ulgi B+R można odliczyć m.in. koszty pracownicze, materiały i surowce, specjalistyczny sprzęt, wybrane ekspertyzy, usługi doradcze, korzystanie z aparatury naukowo-badawczej oraz koszty związane z patentami, wzorami użytkowymi i wzorami przemysłowymi.
Ile można odliczyć dzięki uldze badawczo-rozwojowej?
Co do zasady przedsiębiorca może odliczyć 100% kosztów kwalifikowanych, a w przypadku kosztów pracowniczych nawet 200%. Oznacza to, że ten sam wydatek może najpierw stanowić koszt podatkowy, a następnie dodatkowo obniżyć podstawę opodatkowania w ramach ulgi B+R.

